Bu bloqda artıq bir neçə dəfədir ölkəmizdə səhv salınan heyvan növləri barədə yazmışam (köhnə yazılarla bloqun əsas səhifəsindən tanış ola bilərsiniz). Bu dəfə isə başqa bir səhv salınan canlı haqqında danışcağam:
Quzğun (lat. Corvus corax) – Ən iri qarğakimi növlərindən biridir. Ölçüsü 60 sm-i keçən və bir kiloqramdan çox çəkiyə malik olan bu quşlar parlaq qara tükləri ilə tanınırlar. Əsasən cüt halında müşahidə olunan quzğunları özünəməxsus səsinə görə asanlıqla ayırmaq olar. Əlavə olaraq digər qarğalardan iri dimdiyi və “üçbucaq” formalı (itiuclu) quyruğuna görə seçilir. Digər qarğalar kimi uzunmüddət yaşadığı mifi xalq arasında geniş yayılsa da quzğunların təbiətdə ömrü ortalama 20-25 ildir (heç bir qarğa 100 il yaşamır). Quzğunlar digər qarğa növləri kimi herbivordur, yəni həm ət mənşəli, həm də bitki mənşəli qidalarla qidalanırlar.
Quzğunlar olduqca ağıllı quşlardır. Deyilir ki, bu quşlar onlara zərər vermək istəyən insanları illər keçsə də xatırlaya bilirlər. Hətta bəzi hallarda heyvan leşi tapan quzğunların leşin yanında uzanaraq özlərini ölülüyə vurduqları müşahidə olunmuşdur. Bunu etməkdə məqsədləri isə leşin həvəsində olan digər heyvanlara leşin təhlükəli olduğu imicini verməkdir (sanki, quzğun leşi yeyib və elə ordaca ölübmüş kimi davranır). Potensial rəqiblər uzaqlaşdıqdan sonra isə quzğun “dirilir” və leşi yeməyə davam edir. Quzğun insan səsini təqlid etməyi bacaran az saylı quş növündən biridir (bu bacarıq ən çox tutuquşulara xasdır). Eyni zamanda quzğunlar jestlərdən istifadə etdiyi bilinən az heyvan növlərindəndir. Beləki, onlar səs çıxarmadan hər hansısa cismi göstərmək istədikdə dimdikləri ilə bir-birlərinə işarə edirlər. Eynilə bizim barmaqlarınızla birşeyi göstərməyimiz kimi.
Lakin, ölkəmizdə leşlərlə qidalan quşlar olan kərkəslər bir çox bölgədə səhvən quzğun adlandırılır. Halbuki, kərkəslər yırtıcı quş olub, qırğıkimilər (lat. Accipitriformes) dəstəsindəndir. Xatırladım ki, quzğun isə ölkəmizdəki ən iri sərçəkimi (lat. Passeriformes) növüdür. Lakin, quzğunlar kərkəslərin yanında olduqca kiçik ölçülü qalırlar. Ölkəmizdəki ən iri yırtıcı quş da məhz qara kərkəsdir (lat Aegypius monachus).
Ölkəmizdə 4 kərkəs növü qeydə alınmışdır ki, bunlardan 3-nə ilboyu rast gəlmək olur. Digər növ (leşcil ağ kərkəs) isə köçəridir. Kərkəslər leşlə qidalandığından təbiətin “sanitar işçiləri” sayılırlar. Elə məhz bu səbəbdən bir çox növ (ölkəmizdə ağbaş və qara kərkəs) tüksüz baş və boyuna sahibdir. Onlar bu boyunlarını cəsədin dərinliklərinə daxil olmaq üçün istifadə edirlər. Ölkəmizdə də rast gəlinən bir digər kərkəs növü olan saqqalı kərkəs (lat. Gypaetus barbatus) ümumiyyətlə quşlar arasında öz diyetinə görə seçilir. Belə ki, o demək olar ki, ancaq sümüklə qidalandığı bilinən yeganə quş növüdür. Həm də toğlugötürən olaraq bilinən bu növ sümüyü caynaqları ilə tutaraq uçmağa başlayır və sümüyü müəyyən yüksəklikdən qayalıqlara buraxır. Daha sonra isə qayalıqlara çırpılaraq qırılan sümüyün iliyini yemək üçün ora enir. Bəzən eynisini tısbağalara edərək onların çanaqlarını qırdığı da qeydə alınmışdır.
Təəssüflər olsun ki, ölkəmizdəki bütün kərkəslərin sayı azalmaqdaddır. Belə vacib canlıları qorumaq hamımızın borcudur!
OXUDUĞUNUZ ÜÇÜN TƏŞƏKKÜRLƏR!
Leave a Reply